{"id":2359,"date":"2026-03-10T08:23:53","date_gmt":"2026-03-10T07:23:53","guid":{"rendered":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/?p=2359"},"modified":"2026-03-10T09:03:40","modified_gmt":"2026-03-10T08:03:40","slug":"tematy-prac-xvi-edycji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/?p=2359","title":{"rendered":"Tematy prac XVI edycji"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\"Fb-Button\"\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>
<\/fb:like><\/div>
<\/div><\/div>\n

Beskid \u015al\u0105ski <\/b>\u2013<\/b> przyroda, spo\u0142eczno\u015b\u0107, kultura<\/b><\/p>\n\n\n\n

I. Geografia regionu (tre\u015bci przyrodnicze i spo\u0142eczno-gospodarcze)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. To miejsce Beskidu \u015al\u0105skiego warto obj\u0105\u0107 prawn\u0105 ochron\u0105! Projekt obj\u0119cia obszaru X prawn\u0105 form\u0105 ochrony przyrody.<\/strong> Wybierz obszar po\u0142o\u017cony w Beskidzie \u015al\u0105skim, kt\u00f3ry Twoim zdaniem zas\u0142uguje na obj\u0119cie ochron\u0105 prawn\u0105 (a dotychczas nie jest chroniony). Przygotuj opis i dokumentacj\u0119 fotograficzna element\u00f3w \u015brodowiska przyrodniczego, kt\u00f3re powinny stanowi\u0107 uzasadnienie do obj\u0119cia ochron\u0105 tego obszaru. Wykonaj map\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 lokalizacj\u0119 wybranego obszaru oraz wszystkich obiekt\u00f3w udokumentowanych na fotografiach.<\/li>\n\n\n\n
  2. Wp\u0142yw warunk\u00f3w przyrodniczych na rozw\u00f3j funkcji uzdrowiskowej miejscowo\u015bci X po\u0142o\u017conej w Beskidzie \u015al\u0105skim<\/strong> Beskid \u015al\u0105ski charakteryzuje si\u0119 bogactwem warunk\u00f3w przyrodniczych s\u0142u\u017c\u0105cych rozwojowi funkcji uzdrowiskowej po\u0142o\u017conych w nim miejscowo\u015bci. Przeprowad\u017a badania terenowe, wywiady i kwerendy dokument\u00f3w, dotycz\u0105ce wp\u0142ywu element\u00f3w \u015brodowiska przyrodniczego na rozw\u00f3j tej funkcji w miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conej w Beskidzie \u015al\u0105skim. Oszacuj mo\u017cliwo\u015bci rozwoju lub regresu funkcji uzdrowiskowej wybranej miejscowo\u015bci bior\u0105c pod uwag\u0119 stan \u015brodowiska przyrodniczego.<\/li>\n\n\n\n
  3. Zmiany infrastruktury i bazy sport\u00f3w zimowych w ostatnich 5 latach w gminie X po\u0142o\u017conej w Beskidzie \u015al\u0105skim.<\/strong> Przeprowad\u017a badania terenowe dotycz\u0105ce bazy i infrastruktury sport\u00f3w zimowych w jednej z gmin po\u0142o\u017conych w Beskidzie \u015al\u0105skim. Wykonaj ich inwentaryzacj\u0119 wed\u0142ug samodzielnie przyj\u0119tych kryteri\u00f3w. Przygotuj map\u0119 z lokalizacj\u0105 tych obiekt\u00f3w. Zbierz informacje o nat\u0119\u017ceniu ruchu turystycznego na tych obiektach w ostatnich 5 latach. Opisz dostrze\u017cone zmiany. Oce\u0144 wp\u0142yw czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych oraz spo\u0142ecznych i gospodarczych na dostrze\u017cone zmiany.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    II. Historia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem historii po 1740 roku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. \u201cW ma\u0142ej dolinie wielkie historie\u201d – mikrohistorie wybranej miejscowo\u015bci w Beskidzie \u015al\u0105skim.<\/strong> Prze\u015bled\u017a, jak wielkie procesy historyczne, np. zmiany granic pa\u0144stwowych, wojny \u015bwiatowe, okres PRL-u oraz transformacja ustrojowa, wp\u0142ywa\u0142y na \u017cycie codzienne jej mieszka\u0144c\u00f3w. Spr\u00f3buj odpowiedzie\u0107 na pytanie, w jakim stopniu \u201ewielka polityka\u201d determinowa\u0142a losy lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, a na ile toczy\u0142y si\u0119 one w\u0142asnym rytmem.<\/li>\n\n\n\n
    2. \u201cPan, pleban i karczmarz\u201d – dw\u00f3r, parafia i karczma jako o\u015brodki organizacji \u017cycia spo\u0142ecznego w dziewi\u0119tnastowiecznej wsi Beskidu \u015al\u0105skiego.<\/strong> Przedstaw struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105 dziewi\u0119tnastowiecznej wsi z Beskidu \u015al\u0105skiego, analizuj\u0105c rol\u0119 trzech kluczowych instytucji: dworu, parafii oraz karczmy. Opisz relacje mi\u0119dzy tymi o\u015brodkami a rzeczywisto\u015bci\u0105 wsi, wykorzystuj\u0105c dost\u0119pne \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne. <\/li>\n\n\n\n
    3. Beskid  \u015al\u0105ski jako arena konflikt\u00f3w zbrojnych i politycznych w I po\u0142owie XX wieku.<\/strong>  Przedstaw specyfik\u0119 walk o granice i suwerenno\u015b\u0107 w terenie g\u00f3rskim. Om\u00f3w wybrane epizody, takie jak np. konflikt polsko-czechos\u0142owacki o \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski (1919 r.), dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzantki w czasie II wojny \u015bwiatowej lub op\u00f3r grup podziemia antykomunistycznego (np. zgrupowania \u201eBartka\u201d). Korzystaj\u0105c z dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 i relacji, przeanalizuj przebieg wybranych wydarze\u0144 oraz zbadaj to, w jaki spos\u00f3b  konflikty te zapisa\u0142y si\u0119 w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w regionu.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      III. Wieloj\u0119zyczna literatura dotycz\u0105c\u0105 regionu oraz dialektu \u015bl\u0105skiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. G\u00f3ry jako przestrze\u0144 sacrum i codzienno\u015bci \u2013 obraz Beskidu \u015al\u0105skiego w literaturze regionalnej XIX i XX wieku. <\/strong>Om\u00f3w spos\u00f3b przedstawiania krajobrazu g\u00f3rskiego w tw\u00f3rczo\u015bci wybranych autor\u00f3w zwi\u0105zanych ze \u015al\u0105skiem Cieszy\u0144skim. <\/li>\n\n\n\n
      2. \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski jako region pogranicza w literaturze XX i XXI wieku. <\/strong>Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do wybranych utwor\u00f3w, om\u00f3w, jak pisarze przedstawiaj\u0105 do\u015bwiadczenie wielokulturowo\u015bci regionu po 1920 roku.<\/li>\n\n\n\n
      3. Nazwy miejscowe Beskidu \u015al\u0105skiego<\/strong>.  Om\u00f3w \u2013 Twoim zdaniem najciekawsze – toponimy (np. okre\u015blenia szczyt\u00f3w g\u00f3rskich, wsi, przysi\u00f3\u0142k\u00f3w, schronisk itp. – zar\u00f3wno oficjalne, jak i te, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w j\u0119zyku potocznym czy socjolekcie turyst\u00f3w). Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na ich pochodzenie oraz r\u00f3\u017cne warianty historyczne. Przybli\u017c etymologi\u0119 ludow\u0105 wybranych nazw. Wska\u017c, w jaki spos\u00f3b om\u00f3wiona przez Ciebie toponimia odzwierciedla uwarunkowania geograficzne, dzieje regionu oraz zjawiska kulturowe.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        IV. Sztuka i dziedzictwo kulturowe <\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. \u201eFestiwale, przegl\u0105dy, wydarzenia\u201d \u2013 wsp\u00f3lnoty Beskidu \u015al\u0105skiego w \u015bwi\u0119towaniu.
          <\/strong>Wybierz jeden festiwal, przegl\u0105d zespo\u0142\u00f3w regionalnych lub cykl wydarze\u0144 kulturalnych w Beskidzie \u015al\u0105skim. Opisz jego histori\u0119, program, formy prezentacji kultury g\u00f3rali oraz rol\u0119, jak\u0105 to wydarzenie pe\u0142ni w integrowaniu lokalnej spo\u0142eczno\u015bci i budowaniu wizerunku regionu.<\/li>\n\n\n\n
        2. \u201eFotograficzna opowie\u015b\u0107 o Beskidzie \u015al\u0105skim\u201d \u2013 projekt dokumentuj\u0105cy dziedzictwo<\/strong>. Przygotuj prac\u0119 opart\u0105 na por\u00f3wnaniu dawnych i wsp\u00f3\u0142czesnych fotografii wybranej miejscowo\u015bci lub doliny Beskidu \u015al\u0105skiego. Przeanalizuj zmiany w krajobrazie, zabudowie i sposobach sp\u0119dzania czasu przez mieszka\u0144c\u00f3w, pokazuj\u0105c, co w dziedzictwie pozosta\u0142o trwa\u0142e, a co uleg\u0142o przekszta\u0142ceniu.<\/li>\n\n\n\n
        3. Trwa\u0142o\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego G\u00f3rali \u015al\u0105skich w aktywno\u015bci artystycznej obecnych pokole\u0144. <\/strong>Na przyk\u0142adzie wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie funkcjonuj\u0105cych amatorskich grup artystycznych lub artyst\u00f3w-solist\u00f3w wyka\u017c tradycyjne, charakterystyczne dla G\u00f3rali \u015al\u0105skich elementy kultury ludowej.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          Temat specjalny edycji: 2026 \u2013 Rokiem Pami\u0119ci Dziewi\u0119ciu G\u00f3rnik\u00f3w z \u201cWujka\u201d:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            \n
          1. Pacyfikacja kopalni \u201eWujek\u201d \u2013 proces kszta\u0142towania si\u0119 pami\u0119ci i legendy o poleg\u0142ych g\u00f3rnikach w grudniu 1981 roku<\/strong>.  Przyjrzyj si\u0119 tym wydarzeniom przede wszystkim jako chwili narodzin jednego z najwa\u017cniejszych mit\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego \u015al\u0105ska \u2013 od wspomnie\u0144 i osobistych relacji \u015bwiadk\u00f3w, poprzez \u201enielegalne rocznice\u201d, a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesne formy wyrazu takie jak grafiki i murale, sztuk\u0119 performansu, oddolne inicjatywy artystyczne czy upami\u0119tnienia instytucjonalne (np. w p\u0142aszczy\u017anie szkolnej).  Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142, spr\u00f3buj odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy postacie g\u00f3rnik\u00f3w wci\u0105\u017c s\u0105 kulturowo istotne i czy nadal tworz\u0105 \u017cyw\u0105  kultur\u0119 pami\u0119ci.<\/li>\n\n\n\n
          2. Pacyfikacja KWK \u201eWujek\u201d a kultura oporu \u2013 memoria\u0142 spo\u0142eczny w sztuce i tekstach kultury. <\/strong>Przeanalizuj, jak wydarzenia z 16 grudnia 1981 r. i los Dziewi\u0119ciu G\u00f3rnik\u00f3w z \u201eWujka\u201d s\u0105 przedstawiane w r\u00f3\u017cnych tekstach kultury (m.in. reporta\u017c, wspomnienia, komiks, tomiki poezji, film, spektakl). Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, w jaki spos\u00f3b te utwory \u0142\u0105cz\u0105 dokumentacj\u0119 wydarze\u0144 z artystyczn\u0105 interpretacj\u0105 historii oraz jak opowiadaj\u0105 o oporze spo\u0142ecznym wobec totalitaryzmu i pomagaj\u0105 budowa\u0107 pami\u0119\u0107 o Dziewi\u0119ciu z Wujka.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

             <\/p>\n

             <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

             <\/p>\n

             <\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Beskid \u015al\u0105ski \u2013 przyroda, spo\u0142eczno\u015b\u0107, kultura I. Geografia regionu (tre\u015bci przyrodnicze i spo\u0142eczno-gospodarcze) II. Historia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem historii po 1740 roku III. Wieloj\u0119zyczna literatura dotycz\u0105c\u0105 regionu oraz dialektu \u015bl\u0105skiego IV. Sztuka i dziedzictwo kulturowe  Temat specjalny edycji: 2026 \u2013 Rokiem Pami\u0119ci Dziewi\u0119ciu G\u00f3rnik\u00f3w z \u201cWujka\u201d:        <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2366,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,25],"tags":[],"class_list":["post-2359","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biezaca-edycja","category-xvi-edycja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2359"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2372,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2359\/revisions\/2372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/owogs.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}